صنایع خلاق می توانند توان موشکی ایران را به جهان معرفی کنند
کارکادو: به گزارش کارکادو، فعال حوزه صنایع خلاق اظهار داشت: ماکت، زبانی بصری و بین المللی برای روایت موفقیتهای بومی است که فراتر از جنبه تزئینی، نمادی ملموس از توان طراحی، مهندسی و تولید داخلی و هویت ایرانی به حساب می آید.
خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، مائده سادات مرویان حسینی:
سال ها پیش، هر چند وقت یک دفعه خبرهایی از آزمایش، طراحی و تولید موشک های جدید ایرانی منتشر می شد؛ اخباری که شاید برای خیلی از افراد واکنش خاصی را بدنبال نداشت. حتی برخی این پرسش را مطرح می کردند که چرا باید هزینه های مادی و معنوی زیادی صرف تولید موشک شود؟ آیا اساساً به چنین قابلیت هایی نیاز داریم؟ آیا موشک های ایرانی توان رقابت و رویارویی با تجهیزات نظامی کشورهای دیگر را دارند؟ این ها تنها بخشی از پرسش ها و تردیدهایی بود که درباره ی توان موشکی کشور مطرح می شد.
اما چه شد که از آن پرسش ها و دیدگاه ها به نقطه ای رسیدیم که امروز موشک ها و پهپادهای ایرانی، علاوه بر حضور در اخبار و رویدادهای نظامی، به صورت ماکت روی میزهای کار و در مجموعه های شخصی قرار می گیرند، در نمایشگاه ها و مدارس به نمایش درمی آیند و حتی تصویر و نماد آنها در چارچوب محصولاتی مانند خودکار، جامدادی، جاکلیدی و برچسب در دستان کودکان و نوجوانان دیده می شود؟ داستان این تغییر نگاه را باید در تعدادی رویدادهای سالیان اخیر، بخصوص عملیات وعده صادق ۱ دید، زمانی که توان موشکی و پهپادی ایران به نمایش تمام ایرانی ها و جهانیان گذاشته شد و توجه افکار عمومی را به خود جلب کرد.
عملیات وعده صادق ۱، عملیات نظامی ایران ضد اسرائیل بود که در ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ و در واکنش به حمله اسرائیل به ساختمان کنسولگری ایران در دمشق انجام شد. این عملیات به عنوان اولین رویارویی مستقیم نظامی ایران و اسرائیل شناخته می شود و در جریان آن، چندین پهپاد و موشک از جانب ایران به سوی سرزمین های اشغالی شلیک شد. در این عملیات، بعضی از موشک های ایرانی با عبور از سیستم های پدافندی اسرائیل به اهداف نظامی، همچون پایگاه هوایی نواتیم، برخورد کردند.
پس از آن، در جریان جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و جنگ رمضان، توان موشکی و دفاعی ایران بیشتر از پیش در معرض توجه افکار عمومی جهان قرار گرفت و مردم ایران نیز شناخت بیشتری از قابلیت ها و پتانسیلهای تولیدات دفاعی داخلی پیدا کردند. در همین مسیر، بازتاب این تحولات به حوزه صنایع خلاق نیز راه پیدا کرد؛ همچون ماکت سازی که توانست دستیافته های نظامی و صنعتی کشور را در چارچوب محصولاتی ملموس و قابل مشاهده به مخاطبان معرفی نماید.
سروش محمدزایی، یکی از تولیدکنندگان ماکت موشک های ایرانی است که فعالیت خودرا بعد از عملیات وعده صادق ۱ شروع کرد و در ادامه، بخصوص بعد از جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان با افزایش علاقه و استقبال مردم از این محصولات مواجه شده است. همین مساله بهانه ای شد تا در گفت و گویی با این تولیدکننده، درباره ی تشکیل ایده ساخت ماکت موشک های ایرانی، استقبال مخاطبان، ظرفیتهای فرهنگی و اقتصادی این محصولات و البته چالش های پیش روی فعالین صنایع خلاق در کشور صحبت نماییم.
* ایده اولیه تولید ماکت موشک های ایرانی چگونه شکل گرفت؟
در حداقل ۱۵ سال گذشته، همه ما اخبار و گزارشهای مختلفی درباره ی رونمایی از موشک ها و شهر های موشکی مختلف در صداوسیما دیده و شنیده بودیم؛ اما زمانی توانستیم اثر واقعی و کارآیی این تجهیزات را بطور کامل احساس نماییم که احتیاج به استفاده از آنها پیش آمد؛ یعنی در جریان عملیات وعده صادق. بعد از عملیات وعده صادق یک و دیدن قابلیت دفاعی و موشکی کشورمان، جای خالی ماکت تجهیزات و ادوات نظامی ساخت ایران را احساس کردم.
همچنین از آنجا که ماکت ادوات و تجهیزات نظامی طرفداران بسیاری دارند و کلکسیونرهای زیادی در سنین مختلف مبادرت به جمع آوری این ماکت ها برای مجموعه های شخصی خود می کنند، و همین طور علاقه زیاد خودم به ماکت سازی، سبب شد تصمیم به طراحی و ساخت ماکت موشک های ایرانی بگیرم.
در ابتدا، تعداد کمی از دوست داران به ماکت سازی که با خلأ این محصولات در مجموعه های شخصی خود مواجه بودند، مبادرت به خرید ماکت موشک «فتاح ۱» کردند. اما بعد از جنگ ۱۲ روزه، جنبه فرهنگی و ملی این فعالیت رشد شایان توجهی پیدا کرد و دامنه مخاطبان آن، از گروهی خاص به عموم جامعه گسترش پیدا کرد؛ به شکلی که دانش آموزان، دانشجویان، نمایشگاه های خودرو، شرکتهای تجاری و صنایع بزرگ نیز با علاقه زیاد خواهان تهیه این محصولات بودند.
* تا کنون ماکت کدام یک از موشک ها با استقبال بیشتری روبه رو شده است؟ علت آنچه بوده؟
بیشترین استقبال و فروش محصولات ما به ماکت موشک «سجیل» و «پهپاد شاهد ۱۳۶» اختصاص دارد. استقبال از این دو ماکت، علاوه بر تأثیرگذاری ویژه این دو سلاح در جنگ های اخیر، دلیلهای دیگری نیز داشت. موشک «سجیل» به سبب دنباله نوری خاصی که در شب از خود بر جای می گذاشت و با عنوان (Jellyfish Effect) شناخته می شد، نه تنها در ایران، بلکه در سطح جهان مورد توجه قرار گرفت. از سوی دیگر، «پهپاد شاهد ۱۳۶» نیز به سبب صدای خاص موتور خود که قبل از برخورد، رعب و وحشتی مثال زدنی در میان دشمنان ایجاد می کرد، به یکی از محصولات مورد توجه مخاطبان تبدیل شد.
صنایع خلاق در کشور ما ظرفیت خیلی بالایی دارند، اما هنوز به جایگاه واقعی و متناسب با پتانسیلهای خود نرسیدند. ما در ایران از نیروی انسانی خلاق، استعدادهای فنی و هنری و ظرفیتهای تولیدی خیلی خوبی برخوردار هستیم
در کنار جنبه تزئینی و تجاری این ماکت ها، بدون تردید پیام فرهنگی و هویتی آنها از اهمیت خیلی زیادی برخوردار می باشد. معتقدم، باید در جهت تجاری سازی هرچه بیشتر این محصولات تلاش نماییم تا زمینه صدور و معرفی هویت تسلیحات ایرانی به سرتاسر دنیا فراهم شود؛ همان گونه که ماکت های مختلفی از هواپیماها، تانک ها و دیگر ادوات نظامی کشورهای مختلف، بصورت محدود یا تجاری تولید می شوند و در اختیار دوست داران این حوزه در سراسر جهان قرار می گیرند.
* آیا در بسته بندی محصولات، اطلاعاتی درباره ی تاریخچه و خاصیت های همان موشک عرضه می کنید؟ یا در کل اطلاعاتی درباره ی تاریخچه صنعت موشکی که شروع آن توسط شهید طهرانی مقدم و تیمش انجام شد؟ بنظرتون این اطلاعات در کنار محصول چه تاثیری بر مخاطب دارد؟
با وجود این که در آغاز فعالیت مان به این مورد توجه داشتیم، اما به سبب افزایش چشم گیر تعداد مخاطبان، زمان بر بودن فرآیند آماده سازی هر ماکت، محدودیت های مالی زیاد و همین طور کمبود نیروی انسانی، مدتی از این مورد غافل شدیم. بنظرم وجود کاتالوگی برای معرفی محصول و تشریح توانائیها و موفقیتهای به دست آمده در میدان نبرد، علاوه بر افزایش آگاهی مخاطبان، می تواند حس عمیق تری از تعلق و افتخار نسبت به خود سلاح اصلی در آنها ایجاد کند؛ به شکلی که هر بار نگاه کردن به ماکت، یادآور زحمات، رشادت ها، علم و دانش به کاررفته در تولید سلاح اصلی و همین طور جان فشانی دانشمندان، متخصصان و نیروهای نظامی باشد که در این راه تلاش کردند و جان خودرا فدا کردند.
* بعد از جنگ های تحمیلی اخیر، مفهوم مقاومت در کشور پررنگ تر شده است اما بنظر می رسد این مفهوم در صنایع خلاق کمتر نمود پیدا کرده است. نظر شما در این زمینه چیست؟ شما به عنوان تولیدکننده آیا در میزان تقاضا برای ماکت موشک های ایرانی یا نوع نگاه مخاطبان به این محصولات تغییری احساس کردید؟
یکی از دلایلی که مفهوم مقاومت در صنایع خلاق کمتر از ظرفیت واقعی آن نمود پیدا کرده، این است که هنوز نتوانستیم ارتباط مناسبی میان رویدادها و دستیافته های کشور با زبان هنر، طراحی و محصولات فرهنگی برقرار نماییم. مقاومت صرفا یک مفهوم نظامی یا سیاسی نیست؛ بلکه می تواند در چارچوب مفاهیمی همچون هویت ملی، اعتمادبه نفس، خودباوری، استقلال و توانایی یک ملت برای ایستادن روی پای خود تعریف شود. این مفاهیم ظرفیت خیلی زیادی برای تبدیل شدن به آثار هنری و محصولات فرهنگی دارند.
ما در حوزه طراحی و تولید ماکت های نظامی و موشکی ایرانی فعالیت داریم. طبیعتاً در مقاطع مختلف، بخصوص بعد از رویدادها و تحولات نظامی اخیر، توجه مخاطبان به بعضی از این محصولات افزایش می یابد. من در رابطه با مشتریان و سفارش هایی که دریافت می نماییم، علاقه و توجه به ماکت های بومی و ایرانی را به خوبی احساس کردم؛ هرچند این مورد در تمام محصولات و گروههای مخاطبان یکسان نیست.
نکته جالب برای من این است که خیلی از مخاطبان صرفا بدنبال خرید یک ماکت نیستند؛ بلکه برای آنها اهمیت دارد محصولی را در اختیار داشته باشند که نمادی از توان طراحی، مهندسی و تولید داخل باشد. نکته جالب دیگری که در رابطه با مخاطبان تجربه کردم، این است که خیلی از افراد بعد از مشاهده ماکت ها با من تماس می گیرند و درباره ی جزییات مختلف آنها سؤال می کنند؛ به عنوان نمونه، می پرسند که بخش مشخصی از یک موشک یا هواپیما در نمونه واقعی چه کاربردی دارد، چه طور عمل می کند و چه نقشی در ساختار کلی آن وسیله ایفا می کند.
به اعتقاد من، صنایع خلاق در کشور ما ظرفیت خیلی بالایی دارند، اما هنوز به جایگاه واقعی و متناسب با پتانسیلهای خود نرسیدند. ما در ایران از نیروی انسانی خلاق، استعدادهای فنی و هنری و ظرفیتهای تولیدی خیلی خوبی برخوردار هستیم. در سالیان اخیر نیز با توسعه فناوری هایی مانند چاپ سه بعدی، طراحی دیجیتال و ابزارهای نوین تولید، موقعیت های جدیدی برای فعالیت در این عرصه به وجود آمده است.
من به عنوان فردی که در حوزه طراحی و ساخت ماکت موشک و تجهیزات نظامی فعالیت می کنم، این ظرفیت را بصورت عملی لمس کردم. امروزه ایده ای که شاید در گذشته برای تولید آن به امکانات و سرمایه قابل توجهی نیاز داشت، با استفاده از طراحی سه بعدی و چاپ سه بعدی می تواند به محصولی واقعی تبدیل گردد. اما در کنار این فرصت ها، چالش هایی نیز وجود دارد.
* به نظر شما صنایع خلاق چه طور می تواند ابزاری برای انتقال مفاهیمی مثل خودکفایی، قابلیت بومی، پیشرفت و حتی مفهوم مقاومت را به مخاطبان باشد؟
صنایع خلاق یکی از مؤثرترین ابزارها برای تبدیل مفاهیم بزرگ و گاهی پیچیده به پیام هایی قابل درک برای عموم مردم هستند. ممکنست زمانی که درباره ی خودکفایی، پیشرفت فناوری یا پتانسیلهای بومی صحبت می نماییم، این مفاهیم برای بخشی از جامعه صرفا در حد آمار، اعداد و اخبار باقی بمانند؛ اما صنایع خلاق می توانند این دستاوردها را به محصولاتی ملموس و قابل مشاهده تبدیل کنند.
* در سالیان اخیر با عنایت به تاکیدات رهبر شهید در روایت پیشرفت ها و دستیافته های ایران، افراد مختلفی تلاش کردند پیشرفت ها را در چارچوب های مختلفی همچون کتاب، فیلم و سینما و قالب های دیگر روایت کنند. بنظرشما روایت پیشرفت و دستیافته های ایران در عرصه موشکی و نظامی از قالب فرهنگی و صنایع فرهنگی باشه چقدر تاثیر دارد؟
در همین نقطه است که ابزارهای فرهنگی و صنایع خلاق نقش مهمی پیدا می کنند. به عنوان نمونه، در عرصه ماکت سازی می توانیم یک موفقیت صنعتی یا دفاعی را از راه ساخت ماکتی دقیق و باجزئیات، به اثری ملموس و قابل مشاهده تبدیل نماییم. مخاطب زمانی که محصول غائی را می بیند، بهتر می تواند ابعاد طراحی، مهندسی و توان تولید آنرا درک کند. ما در ایران از نیروی انسانی خلاق، استعدادهای فنی و هنری و ظرفیتهای تولیدی خیلی خوبی برخوردار هستیم. در سالیان اخیر نیز با توسعه فناوری هایی مانند چاپ سه بعدی، طراحی دیجیتال و ابزارهای نوین تولید، موقعیت های جدیدی برای فعالیت در این عرصه به وجود آمده است. اما با این وجود، بنظر می رسد صنایع خلاق با وجود ظرفیت خیلی بالایی که در کشور ما دارد، هنوز به جایگاه واقعی و متناسب با پتانسیلهای خود نرسیده است
از طرف دیگر، ماکت ها می توانند در نمایشگاه ها، مراکز فرهنگی، مدارس، دانشگاه ها و حتی مجموعه های خصوصی مورد استفاده قرار بگیرند و زمینه آشنایی نسل جوان با تاریخچه و پیشرفت های صنعتی و دفاعی کشور را فراهم آورند. نکته دیگری که اهمیت دارد، این است که روایت پیشرفت نباید صرفا به معرفی یک محصول یا نمایش قدرت محدود شود؛ بلکه باید داستان تلاش متخصصان، مسیر مطالعه و توسعه، خلاقیت مهندسان و توانایی تبدیل یک ایده به محصول را نیز روایت کند.
ماکت، یک زبان بصری و بین المللی است؛ زبانی که برای انتقال پیام خود الزاماً به ترجمه یا توضیحات طولانی نیاز ندارد. زمانی که ما ماکتی دقیق از یک موشک یا سامانه هوافضایی ایرانی تولید می نماییم، علاوه بر بازنمایی یک محصول، بخشی از پتانسیلهای طراحی، مدل سازی، مهندسی و تولید داخلی را نیز به نمایش می گذاریم.
اگر این دستاوردها در چارچوب های هنری و فرهنگی به درستی عرضه شوند، می توانند علاوه بر ایجاد شناخت و تقویت اعتمادبه نفس ملی، برای نسل جوان انگیزه و علاقه بیشتری نسبت به یادگیری علوم مهندسی، طراحی و فناوری ایجاد کنند. ما با ماکت سازی صرفا یک محصول را بازسازی نمی کنیم؛ بلکه تلاش می نماییم بخشی از روایت پیشرفت کشور را به زبان هنر و صنعت به مخاطب منتقل نماییم.
* به عنوان فعال حوزه صنایع خلاق، با چه موانع و مشکلاتی در راه فعالیت خود مواجه هستید؟
یکی از مشکلات اصلی این است که هنوز نگاه اقتصادی و صنعتی به صنایع خلاق به میزان کافی شکل نگرفته است. خیلی از تولیدکنندگان این حوزه با مشکلاتی مانند تامین مواد اولیه، هزینه بالای تجهیزات، نوسانات اقتصادی، بازاریابی و دسترسی به بازارهای گسترده تر مواجهند. یکی دیگر از مهم ترین مشکلات فعالین صنایع خلاق در کشور، فاصله بسیاری است که میان ایده پردازی و تبدیل یک ایده به کسب وکاری پایدار وجود دارد.
ماکت، یک زبان بصری و بین المللی است؛ زبانی که برای انتقال پیام خود الزاماً به ترجمه یا توضیحات طولانی نیاز ندارد. زمانی که ما ماکتی دقیق از یک موشک یا سامانه هوافضایی ایرانی تولید می نماییم، علاوه بر بازنمایی یک محصول، بخشی از پتانسیلهای طراحی، مدل سازی، مهندسی و تولید داخلی را نیز به نمایش می گذاریم
مجموعه ما که در عرصه طراحی و تولید ماکت های سه بعدی فعالیت می کنم و در این راه با چند چالش جدی مواجه هست. اولین مسئله، هزینه بالای تجهیزات و مواد اولیه است. خیلی از دستگاه ها و قطعات تخصصی مورد نیاز، وارداتی هستند و نوسانات نرخ ارز سبب می شود برنامه ریزی برای تولید و قیمت گذاری محصولات سخت شود.
ماکت، یک زبان بصری و بین المللی است؛ زبانی که برای انتقال پیام خود الزاماً به ترجمه یا توضیحات طولانی نیاز ندارد. زمانی که ما ماکتی دقیق از یک موشک یا سامانه هوافضایی ایرانی تولید می نماییم، علاوه بر بازنمایی یک محصول، بخشی از پتانسیلهای طراحی، مدل سازی، مهندسی و تولید داخلی را نیز به نمایش می گذاریم
مسئله دوم، نبود حمایت کافی از تولیدکنندگان کوچک و مستقل است. خیلی از ما فعالیت خودرا با سرمایه شخصی آغاز می نماییم و برای توسعه کار، افزایش ظرفیت تولید و خرید تجهیزات جدید با محدودیت منابع مالی مواجه هستیم. چالش دیگر، موضوع فرهنگ سازی و شناخت بازار است. هنوز بخش زیادی از جامعه با ظرفیتهای صنایع خلاق آشنایی کافی ندارند و گاهی محصولی که پشت آن ساعت ها طراحی، مدل سازی، مهندسی و مراحل ساخت انجام شده است، صرفا به عنوان کالایی تزئینی دیده می شود.
همچنین، موضوع بازاریابی، برندسازی و دسترسی به بازارهای صادراتی از دیگر مشکلات جدی این حوزه است. ما ظرفیت تولید محصولاتی با کیفیت و برخوردار از هویت ایرانی را داریم، اما برای حضور مؤثر در بازارهای بین المللی به زیرساخت ها و حمایت بیشتری نیازمندیم.
* آیا تا حالا محصولاتتون را به خارج از کشور صادر کردید؟ مشتریان غیر ایرانی بیشتر به چه خاصیت هایی از محصولات شما توجه می کنند؟
ما در مجموعه خودمان نیز تجربه ارسال محصولات به خارج از کشور، همچون عراق و اندونزی را داشته ایم. همین طور بعضی از مشتریان ما که در خارج از کشور زندگی می کردند، ماکت ها را به کشورهای مختلفی همچون آلمان، کانادا و روسیه بردند. همین طور درخواست های مختلفی از سوی مشتریان خارجی برای ارسال ماکت ها به کشورهایی مانند لبنان، سوریه و برخی کشورهای اروپایی دریافت کردیم؛ اما متاسفانه به سبب مشکلات و محدودیت های کنونی حاکم بر کشور و مجموعه، امکان ارسال محصولات به مقاصد موردنظر فراهم نشده است.
حرف آخر اینکه عملیات وعده صادق ۱، عملیات نظامی ایران ضد اسرائیل بود که در ۲۶ فروردین ۱۴۰۳ و در واکنش به حمله اسرائیل به ساختمان کنسولگری ایران در دمشق انجام شد. بنظرم وجود کاتالوگی برای معرفی محصول و تشریح توانائیها و موفقیت های به دست آمده در میدان نبرد، علاوه بر افزایش آگاهی مخاطبان، می تواند حس عمیق تری از تعلق و افتخار نسبت به خود اسلحه اصلی در آنها ایجاد کند؛ به گونه ای که هر بار نگاه کردن به ماکت، یادآور زحمات، رشادت ها، علم و دانش به کاررفته در تولید اسلحه اصلی و همچنین جان فشانی دانشمندان، متخصصان و نیروهای نظامی باشد که در این راه تلاش کردند و جان خودرا فدا کردند. نکته جالب دیگری که در ارتباط با مخاطبان تجربه کردم، این است که بسیاری از افراد پس از مشاهده ماکت ها با من تماس می گیرند و درباره ی ی جزئیات مختلف آنها سؤال می کنند؛ به عنوان نمونه، می پرسند که بخش مشخصی از یک موشک یا هواپیما در نمونه حقیقی چه کاربردی دارد، چه طور عمل می کند و چه نقشی در ساختار کلی آن وسیله ایفا می کند.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب