صنایع خلاق چطور فضای شهری را متحول می کنند؟
به گزارش کارکادو، صنایع فرهنگی و خلاق، قلب تپنده اقتصاد خلاق اند. این صنایع قشر بزرگی از کارها را در بر می گیرند که همه آنها می توانند به اقتصاد شهرها جان تازه بدهند.
خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، مائده سادات مرویان حسینی:
دومین شماره نشریه دیده بان خلاق با عنوان «شهرها، فرهنگ، خلاقیت؛ استفاده از فرهنگ و خلاقیت برای توسعه پایدار شهری و رشد فراگیر» منتشر گردید. این نشریه که توسط مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر انتشار یافته است، ترجمه گزارش مشترک یونسکو و بانک جهانی است که در سال ۲۰۲۱ انتشار یافته و در آن نقش فرهنگ و صنایع خلاق در توسعه اقتصادی، اجتماعی و فضایی شهرها مورد بررسی قرار گرفته است. این گزارش ضمن بررسی تجربه شهر های مختلف جهان، چارچوبی برای استفاده از ظرفیتهای فرهنگی و خلاق در راه توسعه پایدار شهری عرضه می کند و در قسمت پایانی نیز وضعیت ایران را در این چارچوب مورد بررسی قرار می دهد.
فرهنگ، خلاقیت و شهرها در طول تاریخ از عوامل اصلی پیشرفت جوامع بودند. از کیوتو تا سئول، از مادبا تا برازاویل، از آنگولم تا لیما و در شهر های بی شمار دیگر، صنایع فرهنگی و خلاق به جوامع کمک کردند رشد کنند و زخم هایشان را التیام دهند. این شهرها نیز به نوبه خود به صنایع فرهنگی و خلاق مجال شکوفایی دادند.
صنایع فرهنگی و خلاق، قلب تپنده اقتصاد خلاق اند. این صنایع قشر بزرگی از فعالیتها را در بر می گیرند؛ از رسانه های دیداری ـ شنیداری و تعاملی، هنرهای نمایشی و میراث فرهنگی ناملموس تا ادبیات، هنرهای تجسمی، صنایع دستی، طراحی، خدمات خلاق و فعالیتهای میراثی و گردشگری. همه این عرصه ها می توانند به اقتصاد شهرها جان تازه بدهند، نوآوری را سرعت ببخشند و شمول و تنوع بیان های فرهنگی را تقویت نمایند تا شهرها بتوانند با چالش های تازه رو به رو شوند.
فرهنگ و خلاقیت صرفا فعالیتهایی برای اوقات فراغت یا عرصه هایی محدود به تولید آثار هنری نیستند؛ بلکه دارایی هایی بزرگ برای جوامع محلی به شمار می روند. این دو، موتور اقتصاد خلاق اند؛ اقتصادی که از نظر ایجاد درآمد، اشتغال و درآمد صادراتی جزو سریع ترین بخش های درحال رشد اقتصاد جهان است. صادرات جهانی کالاهای خلاق از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۵ از حدود ۲۰۰ میلیارد دلار به ۵۰۰ میلیارد دلار رسید. همین طور در سال ۲۰۱۳ درآمد صنایع فرهنگی و خلاق حدود ۲.۲۵ تریلیون دلار بود؛ یعنی سه درصد تولید ناخالص داخلی جهان.
با این حال، استفاده از این ظرفیت ها به وجود محیطی توانمندساز در شهرها بستگی دارد. سیاست گذاران باید بتوانند شرایطی فراهم نمایند که هنرمندان، استعدادهای خلاق، کسب وکارهای فرهنگی و نهادهای مرتبط امکان فعالیت، همکاری و رشد داشته باشند. در چنین شرایطی، فرهنگ می تواند علاوه بر ایجاد درآمد و اشتغال، به بهبود کیفیت زندگی شهروندان و تقویت هویت محلی نیز کمک نماید.
تجربه همه گیری کرونا؛ ضعف و تاب آوری صنایع فرهنگی
بحران سلامت جهانی در سال ۲۰۱۹ نشان داد که اختلال های فراگیر تنها به حوزه سلامت محدود نمی مانند و می توانند صنایع فرهنگی و خلاق را که به حضور مخاطب، رویداد، گردشگری و تعامل اجتماعی وابسته هستند، بشدت تحت تأثیر قرار دهند. بر پایه گزارش یونسکو، ارزش افزوده این صنایع در سال ۲۰۲۰ حدود ۷۵۰ میلیارد دلار کم شد و حداقل ۱۰ میلیون شغل در جهان تحت تأثیر قرار گرفت.
همه گیری کوویدـ۱۹ هم به شهرها و هم به بخش های فرهنگ و خلاقیت ضربه ای سنگین زد. نهادهای فرهنگی بخش بزرگی از درآمد پیشبینی شده خویش را از دست دادند و پیشبینی می شد از هر هشت موزه، یکی دیگر هیچ گاه باز نشود. هنرمندان و متخصصان فرهنگ با دشواری زندگی خویش را می گذراندند و اغلب به شبکه های حمایت اجتماعی دسترسی نداشتند. در دوران همه گیری کرونا، بخش بزرگی از محوطه های میراث جهانی تعطیل شدند، آئین های میراث ناملموس متوقف گردید و گردشگری و سفر در جهان بشدت افت کرد. این وضعیت برای جوامعی که معیشتشان به این فعالیتها وابسته بود، دستاوردهای اقتصادی ویرانگری داشت.
ایران با ثبت قلعه الموت در مرداد ۱۴۰۵ به ۳۰ اثر در لیست میراث جهانی رسید که ۲۸ اثر آن فرهنگی است. همین طور ۲۷ عنصر از میراث ناملموس ایران، از ردیف موسیقی ایرانی تا آیینه کاری در معماری، در لیست های یونسکو ثبت شده است. با توجه به این ظرفیت ها، آمار اقتصاد خلاق ایران پراکنده و گاه ناسازگار است
در اوج تعطیلی ها، حدود ۹۵ درصد کشورها محوطه های میراث جهانی خویش را بستند و حدود ۹۰ درصد موزه های جهان تعطیل شدند. سازمان بین المللی کار نیز خرده فروشی، خدمات اقامتی و غذایی و هنر، سرگرمی و تفریح را از صدمه دیده ترین بخش ها معرفی نمود. خیلی از افراد فعال در صنایع فرهنگی و خلاق به چند دلیل بالاتر از دیگران از این بحران صدمه دیدند. فعالیت بخش بزرگی از این صنایع به گردهمایی حضوری و تعامل اجتماعی وابسته است و به این علت از تعطیلی ها و محدودیت های سفر تأثیر بیشتری پذیرفتند. همین طور سهم مشاغل ناپایدار، غیررسمی و پاره وقت در این بخش از متوسط بیشتر است و هنرمندان و فعالین فرهنگی اغلب جایگاه حرفه ای رسمی ندارند. به همین دلیل، دسترسی آنها به سازوکارهای حمایتی و تورهای ایمنی نیز محدود است.
با وجود این صدمه ها، کوویدـ۱۹ اهمیت فرهنگ را نیز نشان داد. فرهنگ سرمایه ای پرارزش است که میتوان به آن تکیه کرد تا اجتماعات صدمه دیده تاب بیاورند، جوامع از نو ساخته شوند، توسعه اقتصادی شکل بگیرد و بازیابی بعد از بحران سرعت بگیرد.
یکی از مهم ترین دستاوردهای این نوبت، شتاب گرفتن تحول دیجیتال در صنایع فرهنگی بود. خیلی از نهادهای فرهنگی به سرعت شیوه عرضه محصولات و خدمات خویش را تغییر دادند. نوازندگان و هنرمندان نمایشی کنسرت ها و اجراهای مجازی برگزار کردند، موزه ها تورهای مجازی به راه انداختند و کتابخانه ها خدمات خویش را بشکلی تنظیم کردند که مردم بتوانند بدون خطر به کتاب دسترسی داشته باشند. رستوران ها نیز خدمات غذایی متنوع تر و شیوه های تازه عرضه را به کار گرفتند.
بر اساس گزارش شورای بین المللی موزه ها، استفاده آنلاین از موزه ها تا آوریل ۲۰۲۰ حدود ۲۰۰ درصد افزوده شد. خیلی از محوطه های میراث جهانی و موزه ها، با وجود تعطیلی، در فضای آنلاین درهای خویش را به روی مخاطبان گشودند، مجموعه هایشان را دیجیتال کردند و وبینارهای گوناگونی برگزار کردند. این تجربه نشان داد که دسترسی گسترده تر به زیرساخت دیجیتال با کیفیت می تواند به هنرمندان محلی کمک نماید به بازارهای بزرگ تری دسترسی پیدا کنند و ارتباط خویش را با مخاطبان حفظ کنند.
البته این تحول برای همه گروه ها به یک اندازه فرصت آفرین نبود. کارگران کم مهارت و فعالانی که امکان استفاده از فناوری های دیجیتال را نداشتند، بازهم در معرض خطر قرار گرفتند. نبود دستمزد منصفانه برای کار هنرمندان در فضای آنلاین نیز از دیگر مشکلات این نوبت بود. بنابراین، گذار دیجیتال باید بشکلی پیش برود که گروههای مختلف فعال در صنایع فرهنگی و خلاق را در بر بگیرد و هیچ کدام از آنها از چرخه تحول کنار گذاشته نشوند.
اقتصاد خلاق و نقش محیط محلی در شکوفایی شهرها
اقتصاد خلاق مجموعه افراد و کسب وکارهایی را در بر می گیرد که محصولات و خدمات فرهنگی، هنری و نوآورانه تولید می کنند. فضاهایی هم که فعالین خلاق در آنها آزادانه آثارشان را عرضه می کنند، بازخورد می گیرند و ایده ردوبدل می کنند، جزئی از همین اقتصادند. اقتصاد خلاق به تولید، خدمات، تجارت و سرگرمی جان جدیدی می دهد و محیطی را که مردم دوست دارند در آن زندگی کنند، کار کنند و درس بخوانند، تغییر می دهد.
مداخلات سیاستی در سطح ملی برای توانمندسازی اقتصاد خلاق مهم هستند، اما روزبه روز روشن تر می شود که محیط محلی در این کار نقشی تعیین کننده دارد. توانمندسازی اقتصاد خلاق به شناخت تعامل ها، خاصیت ها و سیاستهای محلی بستگی دارد. شهرها بازهم کانون اقتصاد خلاق اند و هرچه نقش این اقتصاد و فرصتهای توسعه ای آن بیشتر شناخته شود، شهر های بیشتری خلاقیت را قسمتی از چشم انداز توسعه خود قرار می دهند.
همه گیری کوویدـ۱۹ هم به شهرها و هم به بخش های فرهنگ و خلاقیت ضربه ای سنگین زد. نهادهای فرهنگی بخش بزرگی از درآمد پیشبینی شده خویش را از دست دادند و پیشبینی می شد از هر هشت موزه، یکی دیگر هیچ گاه باز نشود. هنرمندان و متخصصان فرهنگ با دشواری زندگی خویش را می گذراندند و اغلب به شبکه های حمایت اجتماعی دسترسی نداشتند
ایران در چهارچوب شهرها، فرهنگ و خلاقیت
بخش پنجم این نشریه با عنوان «ایران در چهارچوب شهرها، فرهنگ و خلاقیت» به بررسی ظرفیت ها، محدودیت ها و اولویت های توسعه صنایع فرهنگی و خلاق در شهر های ایران می پردازد. این بخش در گزارش اصلی یونسکو و بانک جهانی وجود نداشته و به نسخه فارسی افزوده شده است. در این قسمت، همان چارچوب گزارش با شش توانمندساز و سه دسته موفقیت فضایی، اقتصادی و اجتماعی بر شهر های ایران اعمال شده است.
ایران کشوری شهری است و بر پایه داده های بانک جهانی، ۷۷.۴ درصد جمعیت کشور در سال ۲۰۲۵ در شهرها زندگی می کردند. بنابراین، شهر، میدان اصلی تولید و مصرف فرهنگی است. ذخیره میراثی کشور نیز بزرگ است. ایران با ثبت قلعه الموت در مرداد ۱۴۰۵ به ۳۰ اثر در لیست میراث جهانی رسید که ۲۸ اثر آن فرهنگی است. همین طور ۲۷ عنصر از میراث ناملموس ایران، از ردیف موسیقی ایرانی تا آیینه کاری در معماری، در لیست های یونسکو ثبت شده است.
با وجود این ظرفیت ها، آمار اقتصاد خلاق ایران پراکنده و گاه ناسازگار است. هرجا دو منبع رقم متفاوتی عرضه کردند، گزارش هر دو رقم و منشاء اختلاف را مطرح کرده است. همین پراکندگی یکی از یافته های مهم این بخش به حساب می آید. صادرات کالاهای خلاق ایران در سال ۲۰۰۲ حدود ۶۹۱.۴ میلیون دلار بود و در سال ۲۰۱۱ به اوج ۱۶۲۹ میلیون دلار رسید. بعد از آن روند نزولی شد و در سال ۲۰۲۲ به ۶۵۴.۳ میلیون دلار رسید. ایران در این گروه کالایی صادرکننده خالص است، اما وزن آن در بازار جهانی کم شده است. سهم ایران از صادرات جهانی کالاهای خلاق از ۰.۳۴ درصد در سال ۲۰۰۲ به ۰.۰۹ درصد در سال ۲۰۲۲ کم شد.
از سوی دیگر، شاخه هایی که در اقتصاد خلاق جهانی سریع تر رشد کردند، در سبد صادراتی ایران حدودا دیده نمی شوند. صادرات کتاب و نشر در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۶.۲ میلیون دلار بود و صادرات ثبت شده نرم افزار، بازی و رسانه ضبط شده و نیز موسیقی و هنرهای نمایشی، هرکدام حدود یک میلیون دلار بود. البته این ارقام به مفهوم نبود تولید در این عرصه ها نیست؛ چونکه داده کالایی، صادرات خدمات و محتوای دیجیتال را نشان نمی دهد و آمار منظمی از صادرات خدمات خلاق ایران در دسترس نیست. بنابراین، اقتصاد خلاق ایران در آمار رسمی هنوز بیشتر اقتصاد فرش و صنایع دستی است و بخش روبه رشد آن بیرون از دید آمار مانده است.
از سوی دیگر، تقاضای فرهنگی خانوار نیز در سالهای گذشته کم شده است. سهم «تفریحات، سرگرمی ها و خدمات فرهنگی» از هزینه خانوارهای شهری بر پایه داده های مرکز آمار ایران از ۲.۹ درصد در سال ۱۳۹۶ به ۱.۶ درصد در سال ۱۴۰۰ رسید. این سهم در سال ۱۴۰۱ نیز ۱.۶ درصد و در سال ۱۴۰۳ حدود ۱.۷ درصد بود. افت سهم فرهنگ در سبد خانوار، نشانه فشار بر بازار محلی کنسرت، تئاتر، کتاب و صنایع دستی است. هرچه این بازار کوچک تر شود، دوام شهر های خلاق ایران بیشتر به توریست و بازار بیرونی وابسته می شود.
شوک کرونا و وضعیت صنایع فرهنگی در ایران
با شیوع کوویدـ۱۹ در اواخر سال ۱۳۹۸، سینماها، تالارها و مراکز فرهنگی کشور تعطیل شدند. سینما یکی از بهترین شاخصها برای سنجش این شوک است. سینماهای کشور در سال ۱۳۹۸ حدود ۲۹۶ میلیارد تومان فروش و حدود ۲۶ میلیون تماشاگر داشتند. در سال ۱۳۹۹ شمار تماشاگران به حدود ۶۷۹ هزار نفر رسید که ۹۷ درصد کمتر از سال قبل بود.
در سال ۱۴۰۰ سینماها باردیگر باز شدند، اما فروش فیلمهای اکران شده تا پایان اسفند به حدود ۱۵۷.۱ میلیارد تومان رسید که به قیمت اسمی حدود نیمی از فروش سال ۱۳۹۸ بود. شمار تماشاگران نیز حدود ۶.۹۹ میلیون نفر، کمتر از یک سوم سطح سال ۱۳۹۸، بود. بازگشت مخاطب سینما چند سال طول کشید. در سال ۱۴۰۳ سینماها ۳۵.۵ میلیون تماشاگر داشتند که بیشترین شمار تماشاگر در ده سال گذشته بود. در عین حال، در سال ۱۴۰۴ جنگ خرداد و رویدادهای دی ماه بازار را باردیگر کوچک کرد و شمار تماشاگران به ۲۳.۷ میلیون نفر رسید.
مهم ترین ابزار حمایتی ملی در دوره کرونا، تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی بود. شرکتهای خلاق کوچک تأییدشده می توانستند تا ۴۰۰ میلیون تومان وام با نرخ ۹ درصد دریافت نمایند و در اردیبهشت ۱۳۹۹ دامنه طرح به شرکتهای خلاق گردشگری، صنایع دستی، دیداری ـ شنیداری، معماری، هنر و رسانه گسترش یافت. در عین حال، این حمایت به شرکتهای دارای عنوان محدود بود و هنرمندان مستقل، گروههای اجرایی و کارگاه های خانگی را در بر نمی گرفت. در منابع بررسی شده برای این بخش نیز بسته حمایتی مشخصی در سطح شهرداری ها یافت نشد.
شش شهر خلاق ایران و ظرفیتهای فرهنگی آن ها
شش شهر ایرانی عضو شبکه شهر های خلاق یونسکو هستند: اصفهان در صنایع دستی و هنرهای مردمی و رشت در آشپزی از سال ۲۰۱۵، سنندج در موسیقی و بندرعباس در صنایع دستی و هنرهای مردمی از سال ۲۰۱۹، کرمانشاه در آشپزی از سال ۲۰۲۱ و کاشان در معماری از سال ۲۰۲۵. پراکندگی این رشته ها نشان میدهد که دو شهر ایران در صنایع دستی، دو شهر در آشپزی، یک شهر در موسیقی و یک شهر در معماری عضویت دارند. هیچ شهر ایرانی در طراحی، فیلم، ادبیات یا هنرهای رسانه ای عضو شبکه نیست؛ رشته هایی که به صنایع دیجیتال و خدماتی نزدیک ترند.
نقطه قوت شهر های ایران، بافت های تاریخی زنده ای است که هنوز کارکرد تجاری و تولیدی دارند. بازار تبریز، میدان نقش جهان، شهر تاریخی یزد و کاخ گلستان آثار جهانی اند که در دل شهر قرار دارند و می توانند لنگرگاه خوشه های خلاق باشند. نمونه ای از بازاستفاده سازگارانه نیز در کارخانه نوآوری آزادی در غرب تهران دیده می شود؛ شعبه نخست پارک فناوری پردیس که با حدود ۱۹ هزار متر زیربنا در محل یک کارخانه صنعتی پیشین ساخته شده و میزبان بالاتر از ۲۰۰ شرکت است.
ایران پایه مهارتی گسترده ای دارد؛ همچون ۵۷۰ هزار هنرمند صنایع دستی دارای مجوز، دانشگاه ها و پژوهشکده هایی که در کاشان و اصفهان بر مرمت و طراحی پایدار کار می کنند و مجموعه ای از شرکتهای دیجیتال که بزرگ ترین گروه شرکتهای خلاق را می سازند. در عین حال، محدودیت در پیوند این دو بدنه مشهود است. مهارت سنتی بیشتر از راه استاد و شاگرد منتقل می شود و آموزش طراحی، بازاریابی و فروش برخط کمتر به کارگاه ها می رسد. شرکتهای دیجیتال نیز کمتر با میراث و صنایع دستی کار می کنند.
در پنج سال قبل ابزارهای مالی جدیدی نیز ساخته شده است. صندوق پژوهش و فناوری صنایع خلاق در سال ۱۴۰۰ برای عرضه تسهیلات، ضمانت نامه و سرمایه گذاری خطرپذیر به شرکتهای خلاق راه افتاد. در مرداد ۱۴۰۵ صندوق پژوهش و فناوری توسعه فرهنگ و هنر نیز با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونت علمی، صندوق نوآوری و شکوفایی و بخش خصوصی رونمایی گردید. حدود ۱۱۰ خانه خلاق در استانها نیز نقش کاتالیزور محلی را دارند.
با این حال، محدودیت در شکل و مقصد این حمایت هاست. بیشتر آنها وام اند، از مرکز تصمیم گیری می شوند و به شرکتهای دارای عنوان می رسند. کمک بلاعوض کوچک شهری، که در تجربه شهر های خلاق جهان ابزار اصلی پشتیبانی از هنرمندان مستقل است، در منابع بررسی شده برای شهر های ایران بشکل برنامه منظم و پخش شده یافت نشد.
پیشنهادهایی برای تقویت شهر های خلاق ایران
گزارش برای استفاده بهتر از ظرفیتهای فرهنگی و خلاق ایران، بر چند محور تاکید می کند. نخست، ایجاد حساب واحد اقتصاد خلاق شهری و انتشار آمار منظم و قابل مقایسه است. یافته ها نشان میدهد منابع رسمی برای شاخص هایی مانند صادرات صنایع دستی، شمار شرکتهای خلاق و تعداد سالن های سینما، ارقام ناسازگار عرضه می کنند. مرکز آمار ایران با همکاری وزارت میراث فرهنگی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونت علمی می تواند تعریف های یکسانی تعیین کند و ثبت عمومی شرکتهای خلاق فعال را منتشر کند.
محور دوم، تقویت هماهنگی میان نهادهای شهری و استانی است. در هر استانی که شهر خلاق دارد، میتوان در قالب کارگروه های تخصصی شورای برنامه ریزی و توسعه استان، کارگروه شهر خلاق تشکیل داد؛ با دبیرخانه شهرداری و حضور اداره های کل دو وزارتخانه فرهنگی، دانشگاه، تشکل های حرفه ای و نمایندگان هنرمندان. شورای شهر نیز می تواند برنامه چهارساله و ردیف بودجه شهرداری برای شهر خلاق را تصویب کند و گزارش سالانه بخواهد.
در حوزه زیرساخت شهری، پیشنهاد شده است به جای ایجاد شهرک های جداگانه در حاشیه شهر، از ظرفیت ماده ۴۸ برنامه هفتم برای بازآفرینی بافت های تاریخی و ساختمان های صنعتی و اداری متروک استفاده گردد. کارخانه نوآوری آزادی و تجربه کیوتو در بازآفرینی فضاهای کوچک و رهاشده می توانند الگوی این رویکرد باشند. برای ممانعت از اعیانی سازی نیز قسمتی از فضاهای شهرداری در این نواحی باید با اجاره اقتصادی و قرارداد بلند مدت به کارگاه های تولیدی واگذار شود.
توزیع متوازن فضاهای اجرا و بازسازی تقاضای محلی نیز اهمیت دارد. شهرداری های مراکز استان می توانند فرهنگسراها و سالن های چندمنظوره موجود را برای نمایش فیلم، اجرای موسیقی و تئاتر تجهیز کنند و بهره برداری از آنها را به گروههای محلی بسپارند. در شهری مانند سنندج که دارایی اصلی آن هنرمند است، فضای تمرین و اجرای کم هزینه مهم ترین زیرساخت به حساب می آید. این سالن ها همین طور می توانند بلیت ارزان یا مجانی برای دانش آموزان و خانواده های کم درآمد داشته باشند تا مخاطب محلی باردیگر ساخته شود.
یکی از راه ها برای برای استفاده بهتر از ظرفیتهای فرهنگی و خلاق ایران، تقویت هماهنگی میان نهادهای شهری و استانی است. در هر استانی که شهر خلاق دارد، میتوان در قالب کارگروه های تخصصی شورای برنامه ریزی و توسعه استان، کارگروه شهر خلاق تشکیل داد؛ با دبیرخانه شهرداری و حضور اداره های کل دو وزارتخانه فرهنگی، دانشگاه، تشکل های حرفه ای و نمایندگان هنرمندان
پیوند میان صنایع دستی، طراحی و فناوری نیز از دیگر اولویت هاست. شهر های اصفهان و کاشان می توانند برنامه های اقامت مشترک طراح و استادکار، کارگاه های طراحی محصول و دوره های فروش برخط را با دانشگاه ها و شرکتهای خلاق برگزار کنند. کمک هزینه شاگردی برای جوانانی که نزد استادکاران آموزش می بینند، خطر گسست انتقال مهارت را می کاهد. هدف، افزایش ارزش افزوده هر کارگاه است؛ چونکه هدف یک میلیون شاغلی برنامه هفتم بدون درآمد کافی پایدار نمی ماند.
در حوزه تامین مالی نیز هر شهر خلاق می تواند ردیف بودجه کوچکی برای کمک بلاعوض رقابتی به پروژه های هنری، رویدادهای محله ای و کارگاه های تازه کار باز کند. صندوق های پژوهش و فناوری و شهرداری ها می توانند خط ضمانت مشترک بسازند تا هنرمند بدون وثیقه سنگین وام بگیرد. پشتیبانی از خانه های خلاق نیز باید به فعالیت تأییدشده و گزارش سالانه وابسته باشد.
شهرهای ایران دارایی فرهنگی کم نظیری دارند و ایران بالاتر از هر کشور دیگری عنوان شهر جهانی صنایع دستی دارد. در عین حال، یافته های این بخش نشان میدهد حلقه ضعیف زنجیره، تبدیل این دارایی به درآمد، اشتغال پایدار و فضای شهری زنده است. صادرات کالاهای خلاق به دلار جاری از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۲ حدود ۶۰ درصد کاهش یافته، سهم فرهنگ در سبد خانوار کوچک شده و عنوان های بین المللی همیشه به برنامه عملیاتی نرسیدند.
از نگاه سه دسته موفقیت چارچوب، موفقیت فضایی در بافت های تاریخی زنده بالقوه بزرگ است، اما در معرض اعیانی سازی قرار دارد. موفقیت اقتصادی هنوز به فرش و صنایع دستی محدود است. موفقیت اجتماعی نیز بیشتر در برنامه های پراکنده ای مانند آموزش زنان در رشت و مراکز نوآوری بانوان در اصفهان دیده می شود.
چارچوب شهرها، فرهنگ و خلاقیت برای چنین وضعی ساخته شده است: نقشه برداری دقیق، شناسایی محدودیت های اصلی، اولویت بندی مداخله ها و ساختن ائتلافی از نهادهای ملی، شهرداری ها، هنرمندان و بخش خصوصی. شش شهر خلاق ایران و ۱۷ شهر و روستای جهانی صنایع دستی می توانند اولین لابراتوار این رویکرد باشند.
منبع: karkado.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب