وقتی هیولای موبایل، تبلت و آی پد به قاتل دوران کودکی تبدیل می شوند
به گزارش کارکادو، «داستان اسباب بازی ۵» در ظاهر یک پویانمائی خانوادگی است، اما در لایه های عمیق تر به یکی از مهم ترین نگرانی های والدین امروز می پردازد: آیا فناوری درحال گرفتن جای بازی، تخیل و ارتباط انسانی خردسالان است؟
پیکسار در پنجمین قسمت «داستان اسباب بازی» این دفعه نه یک اسباب بازی شرور، بلکه یک صفحه نمایش درخشان را بعنوان رقیب خردسالان معرفی می کند؛ روایتی درباره ی نسلی که کم کم از دنیای خیال، بازیهای سنتی و دوستی های حقیقی فاصله می گیرد.
در چهار قسمت قبلی «داستان اسباب بازی»، دشمن اسباب بازیها معمولا موجودی از جنس خودشان بود؛ از حسادت و رقابت گرفته تا ترس از کنار گذاشته شدن. اما در قسمت پنجم، وودی، باز و جسی با دشمنی متفاوت مواجه می شوند؛ دشمنی که نه چهره ترسناکی دارد و نه سلاح ای در دست گرفته است.
این بار رقیب اصلی اسباب بازیها یک تبلت هوشمند است؛ وسیله ای که توجه کودک را از دنیای حقیقی به جهان بی انتها صفحه نمایش ها می کشاند.
«داستان اسباب بازی ۵» در ظاهر یک پویانمائی خانوادگی است، اما در لایه های عمیق تر به یکی از مهم ترین نگرانی های والدین امروز می پردازد: آیا فناوری درحال گرفتن جای بازی، تخیل و ارتباط انسانی خردسالان است؟
مجموعه «داستان اسباب بازی» از ابتدا درباره ی رابطه ای عاطفی میان خردسالان و اسباب بازی هایشان بود. وودی، گاوچرانی کهنه کار، باز لایت یر، فضانوردی با رویاهای بزرگ، و دیگر شخصیت های این مجموعه همیشه نماد یک مفهوم ساده بودند: اسباب بازی فقط یک شیء نیست؛ قسمتی از خاطرات، تخیل و دنیای درونی کودک است.
دنیای خردسالان تغییر کرده است؟
در «داستان اسباب بازی ۵»، بانی، صاحب جدید اسباب بازی ها، دیگر مثل قبل وقت زیادی را با وودی و دوستانش نمی گذراند. توجه او به سوی یک تکنولوژی جدید جلب شده است؛ تبلتی هوشمند به نام «لیلی پاد» ( Lilypad ) که به سرعت تبدیل به مرکز سرگرمی او می شود.
این دستگاه برعکس دشمنان قبلی مجموعه، قصد نابودی اسباب بازیها را ندارد. حتی ظاهر آن دوستانه و جذاب است. اما همین ویژگی، آنرا به رقیبی پیچیده تر تبدیل می کند؛ چونکه بدون خشونت، بدون تهدید و بدون درگیری مستقیم، می تواند چیزی مهم تر را از اسباب بازیها بگیرد: زمان و توجه کودک.
جنگ جدید؛ جنگ بر سر توجه کودکان
رسانه های بسیاری در تحلیل های خود درباره ی «داستان اسباب بازی ۵» تاکید کرده اند که فیلم در حقیقت بازتاب یک نگرانی گسترده اجتماعی است: رقابت میان بازی سنتی و فناوری دیجیتال. در گذشته، کودک برای سرگرم شدن مجبور بود چیزی خلق کند. یک جعبه مقوایی می توانست تبدیل به خانه شود، چند عروسک می توانستند یک داستان کامل بسازند و چند تکه لگو می توانستند دنیایی تازه ایجاد کنند.
صفحه نمایش ها شرایط را تغییر داده اند
کودک امروز می تواند تنها با لمس یک صفحه وارد هزاران بازی، ویدئو و محتوای سرگرم کننده شود. او دیگر همیشه سازنده داستان نیست؛ گاهی فقط مصرف کننده داستان هایی است که دیگران برایش ساخته اند. «داستان اسباب بازی ۵» دقیقاً همین تغییر را هدف قرار می دهد. پرسش اصلی فیلم این نیست که آیا فناوری خوب است یا بد؛ بلکه این است که وقتی فناوری تمام فضای ذهنی کودک را اشغال کند، چه چیزی از دست می رود؟
پایان عصر بازیهای خیالی؟
یکی از مهم ترین نگرانی هایی که در گزارشات در رابطه با فیلم عنوان شده، کاهش نقش بازیهای سنتی در رشد خردسالان است.
روان شناسان کودک سال هاست تاکید می کنند بازی آزاد و تخیلی نقش برجسته ی در رشد ذهنی و اجتماعی خردسالان دارد.
وقتی کودک با یک عروسک بازی می کند، فقط سرگرم نیست. او شخصیت خلق می کند، داستان می سازد، احساسات مختلف را تجربه می کند، مهارت حل مساله را تمرین می کند، یاد می گیرد با دیگران همکاری کند.
اما خیلی از سرگرمی های دیجیتال، مسیر متفاوتی دارند. کودک وارد جهانی می شود که از قبل طراحی شده است، شخصیت ها، قوانین و مسیر بازی اغلب مشخص هستند.
به همین دلیل برخی کارشناسان اعتقاد دارند استفاده افراطی از فناوری امکان دارد فرصت تجربه «خلاقیت آزاد» را کم کند.
در «داستان اسباب بازی ۵»، این نگرانی در قالب یک داستان ساده نمایش داده می شود: اسباب بازی هایی که زمانی مهم ترین همراه کودک بودند، حالا باید برای دیده شدن باردیگر تلاش کنند.
تبلت؛ دشمن یا نماد یک تغییر بزرگ؟
نکته جالب درباره ی فیلم این است که پیکسار فناوری را بطور کامل محکوم نمی نماید. تبلت «لیلی پاد» یک شخصیت شرور کلاسیک نیست. این دستگاه مانند «سید» در قسمت اول یا دشمنان دیگر مجموعه، قصد صدمه زدن ندارد. جذابیت آن حقیقی است و خردسالان واقعا می توانند از فناوری چیزهای مفیدی یاد بگیرند.
مسئله، وابستگی است؟
مشکل زمانی شروع می شود که صفحه نمایش جایگزین همه چیز شود، جای بازی بیرون از خانه؛ جای گفتگو با خانواده، جای دوستی با خردسالان دیگر، و حتی جای تخیل شخصی.
به همین دلیل مهم ترین پیام اصلی فیلم «داستان اسباب بازی ۵» است، یک رویکرد ضد فناوری نیست؛ بلکه هشداری درباره ی از میان رفتن تعادل است.
کودکی در عصر الگوریتم ها
یکی از تفاوت های مهم نسل جدید خردسالان با نسل های گذشته این است که آنها از اولین سالیان زندگی با فناوری احاطه شده اند. کودک امروز تنها با اسباب بازی انتخاب نمی کند؛ او با الگوریتم هایی روبروست که تلاش می کنند توجهش را برای مدت بیشتری حفظ کنند. هر ویدئو، هر بازی و هر پیشنهاد جدید می تواند کودک را بیشتر در جهان دیجیتال نگه دارد. از این منظر، تبلت در «داستان اسباب بازی ۵» فقط یک وسیله نیست؛ نماد یک اقتصاد بزرگ است که بر پایه جذب توجه انسان ها، حتی کودکان، تولید شده است. وودی و دوستانش در حقیقت ضد یک دستگاه نمی جنگند؛ آنها ضد فراموش شدن ارزش های دنیای حقیقی مبارزه می کنند.
بحران ارتباط؛ کودکی که تنها می شود
یکی دیگر از عناوینی که فیلم به آن اشاره دارد، تغییر شکل ارتباط خردسالان است. فناوری امکان ارتباط سریع را فراهم آورده، اما منتقدان می پرسند: آیا هر ارتباط دیجیتالی می تواند جایگزین رابطه انسانی حقیقی شود؟ بازی گروهی خردسالان در یک اتاق، گفتگو، خنده، اختلاف و آشتی، تجربه هایی هستند که در رشد اجتماعی نقش دارند. اما وقتی کودک ساعتهای زیادی را تنها مقابل یک صفحه بگذراند، امکان دارد فرصت کمتری برای تجربه این روابط داشته باشد. «داستان اسباب بازی ۵» از همین زاویه، ادامه طبیعی مسیر مجموعه است. اگر قسمت های قبلی درباره ی ترس اسباب بازیها از فراموش شدن توسط کودک بودند، قسمت جدید درباره ی ترس بزرگ تری است: این که شاید خود خردسالان هم در جهانی پر از فناوری، قسمتی از تجربه کودکی را فراموش کنند.
پیکسار و اخطار درباره ی آینده کودکان
پیکسار در طول سال ها نشان داده که پشت داستان های ساده کودکانه، مسایل پیچیده انسانی را پنهان می کند. «وال-ئی» درباره ی مصرف گرایی و نابودی محیط زیست بود. «بالا» درباره ی تنهایی و خاطرات انسانی حرف می زد. «درون و بیرون» به دنیای احساسات خردسالان پرداخت. حالا «داستان اسباب بازی ۵» سراغ یکی از مهم ترین مسایل عصر دیجیتال رفته است: آینده کودکی.
فیلم سفارش نمی کند خردسالان باید فناوری را کنار بگذارند. بلکه یادآوری می کند که کودکی فقط با صفحه نمایش ساخته نمی گردد. خردسالان همچنان به بازی، خیال، لمس کردن، ساختن، دویدن و ارتباط حقیقی نیاز دارند.
«داستان اسباب بازی ۵» شاید در ظاهر درباره ی چند اسباب بازی قدیمی باشد که تلاش می کنند جایگاه خودرا حفظ کنند، اما در حقیقت درباره ی یک پرسش بزرگ تر است:
در جهانی که فناوری هر روز بیشتر وارد زندگی انسان ها می شود، چطور میتوان چیزی را حفظ کرد که قرن ها بخش مهمی از رشد انسان بوده است؟
قدرت خیال.
شاید بزرگ ترین پیام وودی و دوستانش این باشد که هیچ فناوری ای، حتی پیشرفته ترین تبلت ها، نمی تواند بطورکامل جایگزین لحظه ای شود که یک کودک با دست های خودش جهانی تازه می سازد.
اما در بخش پنجم، وودی، باز و جسی با دشمنی متفاوت مواجه می شوند؛ دشمنی که نه چهره ترسناکی دارد و نه سلاح ای در دست گرفته است.
این دفعه رقیب اصلی اسباب بازی ها یک تبلت هوشمند است؛ وسیله ای که توجه کودک را از دنیای واقعی به جهان بی پایان صفحه نمایش ها می کشاند.
داستان اسباب بازی ۵ در ظاهر یک انیمیشن خانوادگی است، اما در لایه های عمیق تر به یکی از مهم ترین نگرانی های والدین امروز می پردازد: آیا فناوری در حال گرفتن جای بازی، تخیل و ارتباط انسانی خردسالان است؟
مجموعه داستان اسباب بازی از ابتدا در رابطه با ی رابطه ای عاطفی میان خردسالان و اسباب بازی هایشان بود. حتی ظاهر آن دوستانه و جذاب است. جذابیت آن واقعی است و خردسالان واقعاً می توانند از فناوری چیزهای مفیدی یاد بگیرند.
مشکل زمانی آغاز می شود که صفحه نمایش جایگزین همه چیز شود، جای بازی بیرون از خانه؛ جای گفتگو با خانواده، جای دوستی با خردسالان دیگر، و حتی جای تخیل شخصی.
به این علت مهم ترین پیام اصلی فیلم داستان اسباب بازی ۵ است، یک رویکرد ضد فناوری نیست؛ بلکه هشداری در رابطه با ی از میان رفتن تعادل است.
یکی از تفاوت های مهم نسل جدید خردسالان با نسل های گذشته اینست که آنها از نخستین سالیان زندگی با فناوری احاطه شده اند.
منبع: كاركادو
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب